Jak nauczyć dziecko czytać w 10 prostych krokach

Jako były nauczyciel pierwszej klasy, uczenie dzieci czytania jest jedną z moich największych pasji! Ale ponieważ większość dzieci zaczyna właściwie „czytać” dopiero w wieku około 6 lat (który jest wyższy niż docelowy przedział wiekowy mojego bloga), nie chciałam, aby rodzice czuli się pod presją, że ich 3-latek musi zacząć czytać (czego, nawiasem mówiąc, nie robią!). Jednak poniższe informacje są informacjami ogólnymi, które są korzystne dla dzieci w każdym wieku, niezależnie od tego, czy dziecko jest gotowe do czytania, czy nie. Nie wdrażaj wszystkich tych strategii na raz, ani nie oczekuj, że Twoje dziecko będzie w stanie zrobić wszystko od razu. Nauka czytania jest procesem, a poniższe informacje można po prostu wdrożyć, gdy dziecko poczuje, że jest gotowe.

Proszę również pamiętać, że chociaż poniższe sugestie są oznaczone jako „kroki”, niekoniecznie są one uporządkowane kolejno, ani nie są uporządkowane według ważności. Informacje, które tutaj znajdziesz, to po prostu przewodnik, który pomoże Ci zobaczyć, jak każdy z elementów czytania pasuje do siebie!

1. Czytaj dziecku na głos

Nauczanie dziecka czytania jest naprawdę procesem, który zaczyna się w niemowlęctwie. Nie, na pewno nie jestem zwolennikiem programów, które twierdzą, że uczą twoje dziecko czytać przy użyciu kart pamięci! To do czego was zachęcam, to rozpoczęcie czytania z waszym noworodkiem w ciągu dni od powitania go w domu! Nie tylko ciągły czas czytania buduje specjalny czas wiązania dla was dwojga, lecz zaszczepia w niej miłość do książek. Przyjemność podczas czytania jest jednym z pojedynczych, największych predyktorów sukcesu w czytaniu dzieci w wieku szkolnym. Jeśli dzieci nie nauczą się czytać od najmłodszych lat, najprawdopodobniej ograniczy to ich możliwości w przyszłości.

To, ile czytasz swojemu dziecku, zależy całkowicie od ciebie i twojej rodziny, ale sugeruję, abyś starał się czytać przynajmniej 3-4 książki dziennie, nawet gdy twoje dziecko jest bardzo małe. Ponieważ jest trochę starsze i może dłużej siedzieć, niech celem rodziny będzie wspólne czytanie przez co najmniej 20 minut każdego dnia.

Oto kilka propozycji typów książek do czytania dla Twojego dziecka. Ale w każdym razie czytaj, na co twoje dziecko reaguje i co mu się podoba!

2. Zadawać pytania

Zadawanie pytań podczas czytania dziecku jest nie tylko świetnym sposobem na zachęcenie go do interakcji z książką, ale również niezwykle skutecznym w rozwijaniu jego zdolności do rozumienia tego, co czyta. Widzisz, jeśli naszym głównym celem w „czytaniu” jest skłonienie dziecka do „rozbrzmiewania” słów, to całkowicie przegapiliśmy tę łódkę. Nawet dzieci, które potrafią dekodować słowa i „czytać” z wielką biegłością, mogą nadal nie być w stanie zrozumieć, co czytają. Jeśli dziecko nie jest w stanie zrozumieć, co czyta, nie ma sensu w ogóle czytać!

Kiedy Twoje dziecko jest niemowlęciem, zadawaj mu pytania takie jak: „Czy widzisz kota?”, wskazując na jego zdjęcie. To nie tylko rozwinie jego słownictwo, ale także zachęci go do interakcji z czytaną przez niego książką. Z wiekiem poproś go, aby sam wskazywał na rzeczy w książce i wydawał odgłosy widzianych przez siebie zwierząt.

Kiedy dziecko skończy około 2 lub 3 lata, zacznij zadawać pytania przed, w trakcie i po przeczytaniu książki. Pokaż dziecku okładkę książki i zapytaj, o co mu chodzi w tej historii (przewidywanie). Czytając, zapytaj go, co według niego wydarzy się w opowiadaniu lub dlaczego uważa, że jakiś bohater dokonał konkretnego wyboru (wnioskowanie). Jeśli postać przedstawia silne emocje, zidentyfikuj je i zapytaj dziecko, czy kiedykolwiek czuło się w ten sposób (łącząc się). Na końcu książki zapytaj, czy jego przepowiednia (przepowiednie) się spełniła. Następnie poproś go, aby opowiedział ci, co zapamiętał w książce (podsumowując).

Modyfikacja każdej z tych technik podczas czytania, aby sprostać etapowi rozwoju Twojego dziecka, jest doskonałym sposobem na promowanie i zwiększanie zrozumienia czytania!

3. Bądź dobrym (czytającym) przykładem

Nawet jeśli Twoje dziecko już od najmłodszych lat jest zafascynowane książkami, jego fascynacja szybko się zmniejszy, jeśli nie zobaczy, że czytanie wzorowane jest na jego domu.Jeżeli ty no jesteś zapalonym czytelnikiem ty, robisz świadomemu wysiłkowi pozwolić twój dzieciom widzieć ciebie czytającego dla przynajmniej kilka minut każdy dzień! Czytajcie czasopismo, książkę kucharską, powieść, waszą Biblię… to zależy od was! Ale pokaż swojemu dziecku, że czytanie jest czymś, co nawet dorośli muszą robić. Jeśli masz syna, podziel się tym artykułem ze swoim mężem. Synowie muszą widzieć, jak ich ojcowie czytają, zwłaszcza że nie jest to coś, do czego młodzi, energiczni chłopcy są naturalnie skłonni.

Jako rodzice, możemy czasami zaprzątać sobie głowę tym, co dokładnie nasze dzieci powinny robić, aby odnieść sukces. Ale często zapominamy, że dzieci często uczą się na przykładach. Chwyć za książkę i zdejmij ładunek… oczywiście dla dobra dziecka!

4. Identyfikacja liter w ustawieniach naturalnych

Zanim urodzili się nasi chłopcy, malowaliśmy i wieszaliśmy nad szopkami duże drewniane litery z ich imionami, stanowiące dekoracyjny akcent w ich pokojach. Nigdy bym nie przypuszczał, że te drewniane litery będą miały taką zachętę do nauki dla Wielkiego Brata! Około 2,5 roku życia zaczął pytać, jakie litery są nad jego imieniem. Szczerze mówiąc, nauczył się przeliterować swoje imię… i może też przeliterować imię swojego brata, ponieważ również zainteresował się swoimi literami. Z technicznego punktu widzenia, nazywa się to „drukiem środowiskowym” i obejmuje wszystkie druki, które otaczają nas – znaki szybkiego żywienia, etykiety, znaki drogowe, ubrania, czasopisma, itp.

Często chcemy zmusić nasze dzieci do nauki imion literowych do pewnego wieku. Kupujemy karty flash lub płyty DVD, twierdząc, że uczymy nasze dzieci ich liter. Wiercimy naszemu 2-latkowi w kółko przez kilka minut. Nie kupujcie w to… Pozwólcie dziecku być dzieckiem i wykorzystajcie „dające się nauczyć chwile” w miarę ich pojawiania się! Umysły dzieci są jak gąbki i na pewno są w stanie zapamiętać alfabet z wiercenia, ale nie jest to najbardziej efektywna metoda, która przyniesie najlepsze długoterminowe rezultaty. Twoje dziecko będzie ciekawe, co widzi wokół siebie i będzie zadawać pytania. To twoja szansa na wskoczenie z praktycznym zastosowaniem, które rzeczywiście ma dla twojego dziecka prawdziwe znaczenie i wagę.

Nie zrozumcie mnie źle i nie myślcie, że nauka alfabetu jest ważna. Na pewno jest to ważne… ale sposób, w jaki ich uczymy, jest jeszcze ważniejszy! Zawsze pamiętaj, że naszym ostatecznym celem jest wspieranie uczącego się przez całe życie, który uwielbia czytać, a nie dziecka, które po prostu zapamiętało bez żadnego znaczenia.

5. Włączenie wielu dziedzin rozwoju

Dzieci uczą się najlepiej, gdy w grę wchodzi wiele zmysłów lub obszarów rozwoju. Dlatego nauka praktyczna przynosi dłuższe utrzymanie i bardziej sensowne zastosowanie. Kiedy Twoje dziecko wykaże zainteresowanie literami, a Ty już zacząłeś wykorzystywać naturalne ustawienia do ich identyfikacji, zacznij wprowadzać w życie czynności, które obejmują tak wiele zmysłów, jak to tylko możliwe. Pamiętaj, że nauka nazw liter nie jest tak ważna jak nauka ich dźwięków!

Istnieje wiele sposobów na włączenie wielu dziedzin rozwoju w odniesieniu do rozpoznawania liter i umiejętności wczesnego czytania. Rzemiosła alfabetyczne pozwalają dziecku nauczyć się kształtu litery wraz z skojarzeniem dźwięku, który wydaje, wykorzystując przy tym drobne umiejętności motoryczne w procesie cięcia, klejenia i tworzenia! Wspaniałym sposobem na włączenie ruchu są również gry, w których wykorzystuje się umiejętności motoryczne brutto (np. rzucanie torebek z fasolą na odpowiednią literę). Oczywiście, każde dziecko uwielbia piosenki i rymowanki! Zróbcie inwentaryzację mocnych stron waszego dziecka i obszarów jego zainteresowań, a także ukierunkujcie działania, które do nich pasują!

6. Klasyfikacja gatunku

Kiedy dziecko ma około 5 lat i potrafi rozpoznać różnicę między tym, co rzeczywiste a tym, co niewiarygodne, proponuję zacząć pomagać dziecku w rozumieniu różnych gatunków książek podczas wspólnego czytania. Może się to wydawać skomplikowane, ale tak naprawdę nie jest. Istnieje około 5 różnych gatunków książek dla dzieci, które zachęcam do zwrócenia uwagi na swoje dziecko.Oczywiście można użyć określenia „typ” zamiast „gatunek”, jeśli jest to łatwiejsze do zapamiętania.

Kiedy dzieci klasyfikują książkę do określonego gatunku, muszą najpierw podsumować ją w głowie i przypomnieć sobie szczegóły. Następnie muszą wykorzystać te informacje, aby zdecydować, do jakiego rodzaju gatunku danej książki pasują. W końcu dziecko będzie przypominać sobie szczegóły z innych książek tego samego gatunku, tworząc powiązania między nimi. Ta prosta czynność, która może zająć 5-10 sekund twojego czasu po przeczytaniu książki, ale z pewnością w tym młodym mózgu kryje w sobie cios myślenia i przetwarzania!

Należy również zauważyć, że nie wszystkie książki będą pasować do jednego z tych gatunków, zwłaszcza książki, które są uważane za „czytelników fonicznych”. Sugerowałbym, aby robić to ćwiczenie tylko z wysokiej jakości literaturą dziecięcą, a nie z książkami, które starają się sprawić, aby dziecko samo „wydobyło dźwięk”. Większość książek z obrazkami, które można znaleźć w bibliotekach dla dzieci, będzie pasować do jednego z tych gatunków.

Pamiętaj, naszym celem jest, aby nasze dzieci nauczyły się rozumieć to, co czytają… w przeciwnym razie czytanie szczerze zrobi im niewiele dobrego. Kiedy zachęcamy nasze dzieci do przemyślenia i przetworzenia książki, którą właśnie razem czytaliśmy, nieumyślnie modelujemy to, co mamy nadzieję, że pewnego dnia zrobią samodzielnie!

7. Słowo Rodziny

Mówiąc wprost, rodziny słów to słowa, które rymują się. Nauczanie dzieci rodzin słów jest działaniem świadomości fonicznej, które pomaga dzieciom dostrzec wzorce w czytaniu. Jest to ważna umiejętność, ponieważ pozwala dzieciom na rozpoczęcie „czytania” poprzez grupowanie zestawów liter w ramach jednego słowa. Pierwsza część słowa nazywana jest początkiem, a ostatnia – rymem. Rodziny słów mają podobny „rime”, jak zmienia się początek.

Kiedy dziecko rozpozna słowo „mop”, będzie miało możliwość przeczytania wszystkich innych słów, które mają ten sam rime (top, pop, stop, cop, hop), ponieważ tylko jedna litera się zmienia. Ponadto, rozpoznawanie rymowanych słów jest wielką umiejętnością językową samą w sobie!

8. Świadomość fonemiczna i fonika

9. Dekodowanie

Dekodowanie jest często nazywane „wybrzmieniem”. Jest to ważny element w uczeniu dziecka czytania, ale na pewno nie jest najważniejszy. Kiedy dziecko pozna dźwięki wydawane przez każdą z liter (co jest nauczane w rzeczywistych, znaczących sytuacjach), jest gotowe do rozpoczęcia układania słów w całość. Patrząc na krótkie słowo, zachęcaj ją, aby wypowiedziała każdy dźwięk /b/, /a/, /t/, a następnie połączyła je w całość „nietoperza”.

10. Słowa widzenia

Jak pewnie zauważyłaś, nie ma żadnej „magicznej formuły”, która uczyłaby dziecko czytać. Punkty, które omawialiśmy w poprzednich postach uwydatniły proste, skuteczne strategie, które są łatwe do zmodyfikowania dla Twojego dziecka. Przecież każde dziecko uczy się inaczej! Ta seria nie ma być wykorzystywana jako „lista kontrolna” i pomyśl, że gdy już omówisz wszystkie strategie, Twoje dziecko będzie biegle czytało. Seria ta dostarcza Ci raczej cennych informacji, dzięki którym możesz pokierować dzieckiem, tworząc bogate środowisko do nauki, sprzyjające jego rozwojowi jako czytelnika. Nie spieszcie się i nie stresujcie! Podczas gdy ważne jest, aby wykorzystać czas nauki wstępnej, jeszcze ważniejsze jest, aby pozwolić dziecku być dzieckiem!

Nauka czytania

Podsumowując, oto kilka praktycznych sugestii, które możesz wdrożyć na co dzień, opierając się na nauce czytania strategii, którą podzieliłeś się z nami w tym poście. Oczywiście, nie możesz wdrożyć wszystkich tych sugestii z dziećmi w każdym wieku, więc wykorzystaj swoją ocenę tego, co jest najlepszym sposobem na nauczenie dziecka czytania.

Zobacz: Nauka czytania, korepetycje z języka polskiego – inter-esse.pl